Hač na narodninach abo kwasach, na šulskich abo druhich swjedźenjach – rady dadźa so hosćo z lóštnym skečom abo originelnej basnju překwapić. Pěskečanka Sabina Žurowa je mjeztym w Serbach jako awtorka krótkich, ale tež wobšěrnišich scenow a hrow znata. Móžnosć, při sceniskim hraću lóštnu zabawu z wědomym nałožowanjom maćeršćiny zwjazać, je motor jeje dźěła.W kapsnej knize »Lute překwapjenki« wozjewja so wjace hač 20 jeje skečow a krótkohrow za dźěći, młodostnych kaž tež staršich „keklerjow“. Wjetšina hodźi so na poměrnje jednore wašnje bjez komplikowaneje kulisy předstajeć. Kniha wobsahuje nimo toho wuběr basnjow, kotrež hodźa so k wšelakim składnosćam předewšěm w swójbnym a přećelskim kruhu přednjesć abo na melodiju znatych serbskich ludowych spěwow zaspěwać.

Předležacy zešiwk Serbskeje dźiwadłoweje zběrki wobsahuje hrě znateje basnicy Róže Domašcyneje: wuspěšnje serbsce a němsce předstajenu ekobajku »Balonraketa« (1994) a hišće njezahratu a wot Załožby za serbski lud mytowanu hru »Knjez Jehnjo a rjanolinka« (1999). Dramatiskej tekstaj wuznamjenitej so přez swoju towaršnostnu brizancu a poetisku rěč.

Ze žortnym ale tež wótrym wóčkom zhladuje Wórša Šołćic na poměry w Serbach a je z ironiju a ćichim posměwkom w prěnim serbskim telewoknje inscenuje. Hač wobswětluje dźěławosć Domowinskeje skupiny, kofejowe jězby do Błótow abo bachtańcu kemšerkow, přeco zapopadnje awtorka wosebite wobstejnosće a wašnja w serbskim ludźe. Tak chce zběrka skečow na jednym boku k čitanju wabić, ale tež jednotliwym dźiwadłowym skupinam zmóžnić, tute při wšelakich składnosćach předstajić.

Protagonisty pak su ako awtorce samej abiturienty Dolnoserbskego gymnaziuma – toś zaběruja se tejerownosći ze serbskimi problemami ako z wotbagrowanim jsow, folklorizmom a tradicionalizmom.

W lěće 1999 wuhotowaše Załožba za serbski lud wubědźowanje wo nowu serbsku dramatiku. Prěnje myto so njespožči, druhe myto wubědźi sej předležaca hra »Wurywanki«, kotruž je wudawaćelka Christiana Piniekowa nětko do Serbskeje dźiwadłoweje zběrki přiwzała. Hra přeswědči jury wosebje z pospytom, w Serbach poskićeč moderne absurdne dźiwadło. W předstajanych, mjez sobu njewotwisnych scenach žedźa wosoby za »žiwjenjom bjeze zawěška«.###Lubina Hajduk-Veljkovićowa narodźi so 26. oktobra 1976 w Budyšinje. Z lěta 1996 do 2001 studowaše na Uniwersiće w Lipsku wučerstwo serbšćiny a stawiznow. Pisa basnje (Prěnje jejko, w samonakładźe 1997; Pjatk haperleje, Budyšin 1998) a powědki kaž tež słuchohry za dźěći.Dušan Hajduk-Veljković narodźi so 5. junija 1960 w Běłohrodźe. Tam studowaše z lěta 1981 do 1986 literaturu a bě potom knihikupc. 1987 přesydli so do Němskeje a studowaše na uniwersiće w Saarbrückenje. Z Iěta 1997 je lektor za bosnisku, chorwatsku a serbisku rěč na Uniwersiće w Lipsku.W zhromadnym dźěle mandźelskeju nastachu mytowana dźiwadłowa hra kaž tež přełožki wosebje z načasneje juhosłowjanskeje literatury.

»Wěrjach do toho, zo dyrbju hišće něšto přećiwo njeznjesliwym wobstejnosćam w našim kraju činić. W běhu někotrych dnjow napisach wumysleny monolog bagrownika. Słowam dźěłaćerja stajich swoju 1964 komponowanu `Passacagliu za wulki orchester´ napřećo.« Takle wupraji so Jan Pawoł Nagel k swojej hrě, kotraž so w pjatym zešiwku Serbskeje dźiwadłoweje zběrki hromadźe z »Duetom za fletu a staru knjeni« wozjewi.

Syn Marko zrazy z awtom do mopedista. Njepomha, ale ćeknje. Jeho reakcija wuwabi doma wótru diskusiju mjez staršimaj, dźědom a wowku. Što je wažne w žiwjenju -jenož dźěło a nakopjene bohatstwo? Napjata dźiwadłowa hra, kiž bě za swój čas wuwabiła horcu diskusiju.###Helmut Rychtar, rodźeny 1942 W Šešowje, studowaše po maturje na Serbskej rozšěrjenej wyšej šuli w Budyšinje (1960) w Lipsku dźiwadłowe wědomosće (1965-1969). Skutkowaše jako dramaturg w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle w Budyšinje (1969—1971) a w Měšćanskim dźiwadle w Choćebuzu (1971—1974) a jako rozhłosownik. W Ludowym nakładnistwje Domowina wuda Rychtar dźiwadłowe hry Marje Kubašec (Chodojta, 1979) a skutkowaše wosebje we 80-tych lětach jako recensent serbskich dźiwadłowvch inscenacijow. Za serbsko powołanske dźiwadło napisa jednoaktowu hru Njezbožo (1987).

W nalěću spřistupnja so wuběrk dźiwadłowych hrow serbskeho fararja čitarjej. Hry Józefa Nowaka su zwjetša nabožneho razu.###Józef Nowak (1895-1978), jedyn z poslednich w rjedźe serbskich duchownych, kotřiž artikulowachu so tež přez serbske wuměłske słowo, pisaše předewšěm dramy (24 scenow, hrow a wobdźěłkow) a basnje (přez 300, wjetšina je wozjewjena w zběrkomaj »Z duchom swobody«, 1919, 1947, a »Njedźělena wutroba«, 1965, kaž tež w knize »Pěseń — družka swěrna«, 1994). Nowak bě skerje składnostny spisowaćel, »swjedźenski basnik«, kaž Marja Kubašec praji, ale nimoměry tworjawy. Jeho basnje a sceny nastawachu husto k cyrkwinskim, wosobinskim a swětnym jubilejam. Wuměłske poselnistwo wo traću Serbow překisa ze spočatka cyłe jeho Iiterarne tworjenje. Pod namocu restriktiwneje politiki přećiwo cyrkwjam a pod zaćišćom wuzamknjenja ze zjawneho serbskeho dźěła, wosebje na kóncu pjećdźesatych lět, přiwobroći so Nowak w pózdnich dźiwadłowych brach sylnišo nabožnemu powučenju w maćernej rěči.

»Awtor je w žórłach ludoweje poezije nadešoł pryzlojte wěrnosće, k smjeću a přemyslowanju zbudźace žiwjenske wašnja a čłowjeske počinki a njepočinki. Ludowy humor a žorty je Kito Lorenc dokonjał k jednanju a počinanju wokoło swinjorězanja zdramatizować. Stworił je groteskny, friwolny, z čornym humorom překisany dźiwadłowy kruch, napoł kabaret, napoł tež trysk.«Tute chwalace słowa namaka Gerat Libš před wjace hač pjeć lětami za »Kołbas«, trysk z dwěmaj kóncomaj, kotryž je po wšelakich Serbskich žórłach spisał Kito Lorenc a kotryž nětko jako prěni zešiwk noweje »Serbskeje dźiwadłoweje zběrki« wuńdźe. Rjad chce dokumentować nowišu serbsku originalnu dramatiku a zdobom přichilnosć k hraću dźiwadła w Serbach zdźeržeć a přisporjeć.###Kito Lorenc narodźi so 4. měrca 1938 W Slepom. Płaći ze swojimi dotal 11 zběrkami basnjow w serbšćinje a němčinje jako najwuznamniši serbski lyrikar 2. połojcy našeho lětstotka. Nimo wospjetneho esejistiskeho zhladowanja na swójski proces tworjenja a spřistupnjenja literarneho herbstwa serbskemu čitarstwu, wosebje serbskeje poezije, sta so z wurjadnym přełožowarjom serbskeje literatury do němčiny a jeje wěcywustojnym wudawaćelom. Za skutkowanje jako basnik, literarny wědomostnik, přebasnjer a wudawaćel spožčichu so jemu wšelake myta z němskeje a serbskeje strony.